برنامه های ملی دارای اولویت

برنامه های ملی دارای  اولویت

شیوه های عملی و مشخص برای  استراتیژی انکشاف ملی افغانستان


پروسه بین المللی کابل که از سخنرانی افتتاحیه جلالتمآب رئیس جمهور در کنفرانس لندن در سال 2009 آغاز گردید, نقطه آغاز مسئولیت های ملکی و نظامی از همکاران بین المللی به دولت افغانستان و نهادهای جامعه مدنی در پنج ساحه ذیل می باشد: صلح وآشتی, امنیت, حکومتداری خوب, انکشاف اقتصادی؛ و همکاری منطقوی و جهانی. این  موضوعات  در استراتیژی انکشاف ملی افغانستان نیز شامل اند.

اهمیت:برنامه های ملی دارای اولویت در حقیقت بیانگر یک تعهد جدید در چهارچوب استراتیژی انکشاف ملی افغانستان بوده و اهداف آن توانمند سازی مردم و نهادهای افغان به ارائه خدمات , ایجاد شغل, رشد اقتصادی متوازن, عایدات, حمایت از حقوق اتباع افغان, موسسات دولتی و غیر دولتی و صلح پایدار و فراگیر می باشد.

دیدگاه اولیه این برنامه ها که برای اولین بار در کنفرانس کابل معرفی شدند برای تعریف ”پروسه کابل“ مفید بوده و نمایانگر یک نقطه عطف برای مردم افغانستان و همکاران بین اللملی آنها می باشند. برخلاف گذشته که برنامه ها در مقیاس گسترده ترتیب و توسط همکاران بین المللی تطبیق می شدند, در حال حاضر دولت افغانستان و بسیاری از همکاران بین المللی , جامعه مدنی و سکتور خصوصی از آمادگی لازم برای پروسه گذار به سوی مالکیت, مسئولیت پذیری و رهبری افغان ها برخوردار می باشند.

چگونگی ایجاد: برای تمرکز توجه دولت افغانستان و همکاران انکشافی و بین المللی, در جریان آمادگی برای کنفرانس کابل یک پلان اولویت بندی و تطبیقی برای استراتیژی انکشاف ملی افغانستان ترتیب شد که مشمول مقاصد شش مامه, 12 ماه, سه ساله و پنج ساله است. این برنامه ها به منظور تحقق دیدگاه پروسه کابل و از طریق اولویت بندی استراتیژی انکشاف ملی افغانستان (که با یکدیگر پیوند نزدیک دارند) طراحی شده اند. 

برای اولویت بندی برنامه ها مطابق به استراتیژی انکشاف ملی افغانستان, گروه کاری متشکل از اعضای بلند رتبه دولت, متخصصین امور انکشاف و جامعه مدنی چند ماه قبل از کنفرانس کابل کار خود را  آغاز نمودند. این گروه طی نشست های مشورتی با مردم در ولایات و محلات متعدد به بررسی نیازمندی های اساسی آنها پرداخته و با در نظر داشت نتایج آن, نیازمندی های ملی را در قالب 22 برنامه ملی دارای اولویت که از طریق شش کلستر به اجراء می رسند؛ گنجانیدند , که در مطابقت با استراتیژی انکشاف ملی افغانستان می باشد.

کنفرانس کابل و برنامه های ملی دارای اولویت:  یکی از مهمترین مسائلی که در اولین کنفرانس بین المللی تحت رهبری و مالکیت افغان ها یعنی ”کنفرانس کابل“که به تاریخ 29 سرطان 1389  برگزار گردید؛ مورد بحث قرار گرفت؛ برنامه های ملی دارای اولویت (NPPs) بود.

اشتراک کننده گان و مخصوصاً دولت جمهوری اسلامی افغانستان بر اولویت بندی برنامه های ملی برای تحقق اهداف 6 ماهه , یک ساله , سه ساله و پنج ساله, استراتیژی انکشاف ملی افغانستان و پروسه کابل, تاکید ورزیدند. چنانچه جلالتمآب وزیر مالیه داکتر عمر زاخیلوال طی بیانیه خود در کنفرانس کابل فرمودند:“ دولت ما حول این اهداف متحد شده و کلستر هایی از وزارتخانه های مربوطه را تشکیل داده است و این کلستر ها موظف به انکشاف یک سری برنامه های ملی دارای اولویت می باشند که امروز در اینجا ارائه می شوند.“

کنفرانس کابل در حقیقت آغاز انتقال مسئولیت های نظامی و ملکی از جامعه بین المللی به دولت و نهاد های مدنی در پنج ساحه : صلح و آشتی, حکومتداری خوب, انکشاف اقتصادی و همکاری های منطقوی جهانی می باشد که از طریق برنامه های ملی دارای اولویت محقق می شوند.

تاثیرات: برنامه های ملی دارای اولویت چهار تاثیر عمده را بجای خواهد گذاشتند:

الف: تلاش های دولت را برای شهروندان قابل مشاهده نموده و باعث مشروعیت بیشتر آن می گردند ؛ ب: باعث رشد عواید و اشتغال شده و ظرفیت ها را در زمینه های حکومتداری و عرضه خدمات بهبود خواهند بخشید؛ ج: دولت از طریق اجراء برنامه های ملی که توسط افغان ها در راستای رسیدگی به نیازهای اولویت شده آنها طراحی شده , به مشروعیت بیشتر دست خواهد یافت, و د: دولت از هرج و مرج که در ساحه انکشاف اجتماعی-اقتصادی و کمکهای جهانی وجود داشت جلوگیری خواهد کرد و کمکهای جامع جهانی در راستای تطبیق اولویتهایی که توسط دولت مشخص شده بمصرف رسانیده خواهند شد.

تقسیم بندی برنامه ها: برای تطبیق موثر مفید برنامه های ملی دارای اولویت؛ این برنامه ها به 22 برنامه ملی تقسیم شده اند؛ که شامل موارد ذیل می باشد:

صلح : ( صلح و ادغام مجدد)؛

انکشاف منابع بشری: ( انکشاف ظرفیت ها و اشتغال زائی, تعلیم و تربیه برای همه, تحصیلات عالی, امور زنان, ارتقای ظرفیت ها برای صحت)؛

انکشاف زیربنا: ( دهلیز ملی و حوزوی منابع, صنایع استخراجی, برنامه ملی انرژی, انکشاف شهری)؛

انکشاف سکتور خصوصی: ( تسهیلات تجارتی و تشبثات کوچک و متوسط)؛

 انکشاف زراعتی و روستائی: ( مدیریت منابع طبیعی و آب, زراعت فراگیر, دسترسی روستائی, تقویت نهادهای محلی)؛

حکومتداری: ( اطلاح اقتصادی و مالی, شفافیت و حسابدهی, حکومت کارا و موثر, حکومتداری محلی, عدالت برای همه , حقوق بشر).

تعهدات برای تحقق این برنامه ها:دولت افغانستان طبق تعهد خود در کنفرانس کابل؛ انکشاف, هزینه بندی و تطبیق برنامه های ملی دارای اولویت را آغاز نموده است. میزان پیشرفت در زمینه های فوق, بطور دوره ای در کابینه, شروای ملی و همچنین هر دو ماه از طریق بورد مشترک نظارت وانسجام مورد ارزیابی قرار می گیرند. به منظور تضمین حد اعظمی تاثیرگذاری و سرعت بخشیدن تطبیق دقیق برنامه های دارای اولویت, این برنامه ها از طریق پلان های عملی 100 روزه و نظارت نتایج متوقعه 6 ماهه, 12 ماهه, 3 ساله و 5 ساله ؛ مرحله بندی, نظارت و تسهیل خواهند شد. این ابزار ها یکجا, تطبیق استراتیژی انکشاف ملی افغانستان و تحقق کامل دیدگاه پروسه کابل را تسهیل خواهند نمود.